VÕ NGUYÊN GIÁP, MẪU MỰC: "TƯ CÁCH MỘT NGƯỜI CÁCH MỆNH"

                                                                                                                                                       Nguyễn Thị Hòa

         Trong dòng chảy của lịch sử dân tộc Việt Nam hiện đại, có những con người mà tên tuổi không chỉ gắn liền với những chiến công hiển hách mà còn trở thành biểu tượng bền vững của nhân cách, trí tuệ và đạo đức. Võ Nguyên Giáp là một trong những con người như thế. Cuộc đời và sự nghiệp của ông không chỉ được ghi nhớ như một thiên anh hùng ca về nghệ thuật quân sự, mà còn được trân trọng như một tấm gương sáng về “tư cách một người cách mệnh” - một chuẩn mực đạo đức mà Hồ Chí Minh đã từng đặt ra cho những người đi theo con đường cách mạng. Cuốn sách “Võ Nguyên Giáp - Mẫu mực ‘Tư cách một người cách mệnh’” do Đông Phương sưu tầm, tuyển chọn và được Nhà xuất bản Dân trí phát hành năm 2023 đã góp phần làm sáng rõ hơn chân dung ấy bằng một cách tiếp cận gần gũi mà sâu sắc, không chỉ tái hiện những dấu mốc lớn lao mà còn khắc họa những giá trị bền vững làm nên tầm vóc con người.

         Điều đáng chú ý là cuốn sách không lựa chọn cách kể theo trình tự sự kiện hay thành tựu quen thuộc, mà đi vào những lát cắt đời thường, những câu chuyện, những nhận xét và góc nhìn đa chiều để từ đó dựng lên một chân dung toàn diện. Qua từng trang sách, người đọc có thể cảm nhận được một Võ Nguyên Giáp rất gần gũi, giản dị nhưng cũng vô cùng lớn lao. Ông không hiện lên như một tượng đài xa cách, mà như một con người bằng xương bằng thịt, có suy nghĩ, có trăn trở, có niềm vui và cả những nỗi day dứt trước vận mệnh của đất nước và số phận của con người. Chính cách tiếp cận này đã giúp cuốn sách có sức hấp dẫn riêng, khiến người đọc không chỉ tiếp nhận thông tin mà còn có thể đồng cảm và suy ngẫm.

         “Tư cách một người cách mệnh” không phải là một khái niệm trừu tượng mà là sự kết tinh của những phẩm chất cụ thể, được kiểm chứng qua hành động và thời gian. Đó là lòng trung thành tuyệt đối với lý tưởng, là tinh thần tận tụy phục vụ nhân dân, là lối sống trong sạch, giản dị và là bản lĩnh kiên định trước mọi thử thách. Những phẩm chất ấy ở Võ Nguyên Giáp không phải là những lời ca ngợi mang tính hình thức, mà được thể hiện nhất quán trong suốt cuộc đời hoạt động cách mạng của ông. Từ những ngày đầu tham gia cách mạng cho đến khi trở thành Tổng Tư lệnh của quân đội, ông luôn giữ vững một thái độ sống khiêm nhường, luôn đặt lợi ích của dân tộc lên trên hết và không bao giờ tự cho phép mình đứng ngoài những khó khăn, gian khổ của đất nước.

         Cuốn sách đã khéo léo làm nổi bật hành trình từ một người trí thức yêu nước trở thành một vị tướng huyền thoại, nhưng điều quan trọng hơn là hành trình hoàn thiện nhân cách. Không được đào tạo chính quy về quân sự, Võ Nguyên Giáp đã tự học, tự rèn luyện và trưởng thành từ thực tiễn chiến đấu, nhưng nếu chỉ có trí tuệ thôi thì chưa đủ để làm nên một con người như ông. Chính nền tảng đạo đức vững chắc, sự trung thành với lý tưởng và niềm tin sâu sắc vào nhân dân đã giúp ông vượt qua những thử thách lớn lao, đưa ra những quyết định mang tính lịch sử, trong đó có những quyết định gắn liền với những chiến thắng như Chiến dịch Điện Biên Phủ. Tuy nhiên, điều khiến người đọc ấn tượng không phải chỉ là những chiến công, mà là cách ông nhìn nhận về chiến thắng, luôn coi đó là thành quả của toàn dân tộc chứ không phải của riêng cá nhân mình.

         Ở Võ Nguyên Giáp, sự giản dị không phải là một biểu hiện bề ngoài mà là một lối sống tự nhiên, xuất phát từ nhận thức sâu sắc về vai trò của người cách mạng. Dù ở cương vị nào, ông vẫn giữ cho mình một nếp sống gần gũi với nhân dân, quan tâm đến đời sống của chiến sĩ và luôn lắng nghe ý kiến từ nhiều phía. Những câu chuyện về việc ông ăn cơm cùng bộ đội, hỏi thăm từng chiến sĩ hay dành sự quan tâm đến gia đình liệt sĩ không chỉ là những chi tiết nhỏ, mà là minh chứng rõ ràng cho một nhân cách lớn. Chính sự gần gũi ấy đã tạo nên niềm tin, sự kính trọng và tình cảm sâu sắc mà nhân dân dành cho ông.

         Cuốn sách cũng cho thấy một khía cạnh rất đáng trân trọng ở Võ Nguyên Giáp, đó là tinh thần nhân văn sâu sắc. Trong chiến tranh, ông là người chỉ huy những trận đánh lớn, nhưng ông luôn trăn trở về những mất mát, hy sinh. Ông hiểu rõ giá trị của hòa bình và luôn mong muốn hạn chế tối đa tổn thất. Điều đó thể hiện một tầm nhìn không chỉ mang tính quân sự mà còn mang tính nhân đạo, một phẩm chất không phải ai cũng có được khi đứng ở vị trí quyền lực. Chính điều này đã góp phần làm nên một hình ảnh Võ Nguyên Giáp không chỉ là một vị tướng tài ba mà còn là một con người có trái tim lớn.

         Trong bối cảnh xã hội hiện nay, khi những giá trị đạo đức đôi khi bị thử thách bởi những biến động của đời sống, việc đọc và suy ngẫm về những tấm gương như Võ Nguyên Giáp càng trở nên cần thiết. Cuốn sách không đưa ra những lời kêu gọi trực tiếp, nhưng chính những câu chuyện và hình ảnh được tái hiện đã tạo nên một sức thuyết phục tự nhiên, khiến người đọc tự đặt ra câu hỏi về cách sống, về trách nhiệm và về những giá trị mà mình theo đuổi. Đó chính là giá trị lớn nhất của một cuốn sách - không chỉ cung cấp tri thức mà còn khơi dậy suy nghĩ và định hướng hành động.

         Cuốn sách giúp người đọc nhận ra rằng, giá trị của một con người không chỉ được đo bằng thành tựu mà còn được khẳng định bằng cách họ sống, cách họ đối xử với người khác và cách họ giữ gìn phẩm chất của mình trong mọi hoàn cảnh. Võ Nguyên Giáp đã sống một cuộc đời như vậy, một cuộc đời mà ở đó danh vọng không làm thay đổi nhân cách, quyền lực không làm mất đi sự khiêm nhường, và chiến thắng không khiến ông quên đi những mất mát. Chính sự nhất quán giữa lời nói và hành động, giữa lý tưởng và đời sống đã tạo nên sức thuyết phục bền vững cho hình tượng của ông, khiến ông trở thành một tấm gương không chỉ để ngưỡng mộ mà còn để noi theo.

         Từ góc nhìn đó, cuốn sách có thể được xem như một nguồn tư liệu quý cho việc giáo dục nhân cách, đặc biệt đối với thế hệ trẻ. Trong một thời đại mà thông tin trở nên phong phú nhưng cũng dễ bị phân tán, việc tiếp cận những giá trị chuẩn mực thông qua những hình tượng cụ thể như Võ Nguyên Giáp có ý nghĩa định hướng rất lớn. Người đọc trẻ tuổi có thể tìm thấy trong cuốn sách không chỉ những câu chuyện về quá khứ, mà còn là những bài học cho hiện tại, những gợi ý cho cách sống có trách nhiệm và ý nghĩa hơn. Đó không phải là những lời khuyên mang tính áp đặt, mà là những trải nghiệm được chắt lọc từ một cuộc đời thực, vì vậy có sức thuyết phục tự nhiên và dễ đi vào lòng người.

         Ở một bình diện rộng hơn, cuốn sách còn góp phần làm phong phú thêm đời sống văn hóa đọc, đặc biệt trong hệ thống thư viện. Trong bối cảnh công nghệ số phát triển mạnh mẽ, thói quen đọc sách đang có nhiều thay đổi, việc lựa chọn và giới thiệu những cuốn sách có giá trị như thế này trở thành một nhiệm vụ quan trọng. Thư viện không chỉ là nơi lưu giữ sách, mà còn là không gian văn hóa, nơi định hướng thẩm mỹ và giá trị cho cộng đồng. Khi một cuốn sách như “Võ Nguyên Giáp - Mẫu mực ‘Tư cách một người cách mệnh’” được đưa đến với bạn đọc, đó không chỉ là việc cung cấp thêm một đầu sách, mà còn là việc lan tỏa một hệ giá trị, góp phần xây dựng nền tảng tinh thần cho xã hội.

         Đối với một địa phương giàu truyền thống như Nghệ An, nơi nổi tiếng với tinh thần hiếu học và lòng yêu nước, việc tiếp nhận và lan tỏa những giá trị từ cuốn sách càng có ý nghĩa đặc biệt. Những câu chuyện về Võ Nguyên Giáp không chỉ giúp người đọc hiểu thêm về lịch sử dân tộc, mà còn khơi dậy niềm tự hào và ý thức trách nhiệm đối với quê hương, đất nước. Khi những giá trị tốt đẹp được nuôi dưỡng trong từng cá nhân, chúng sẽ lan tỏa thành sức mạnh chung của cộng đồng, tạo nên nền tảng vững chắc cho sự phát triển bền vững.

         Điều đáng nói là cuốn sách không làm người đọc cảm thấy nặng nề hay xa cách, mà ngược lại, tạo ra một cảm giác gần gũi, như đang trò chuyện với một con người thật. Những chi tiết đời thường, những câu chuyện nhỏ nhưng giàu ý nghĩa đã làm cho hình ảnh Võ Nguyên Giáp trở nên sống động, không bị đóng khung trong những khuôn mẫu cứng nhắc. Chính sự giản dị ấy lại là điều khiến người đọc nhớ lâu và suy ngẫm nhiều hơn, bởi nó cho thấy rằng những giá trị lớn lao không nhất thiết phải bắt nguồn từ những điều to tát, mà có thể được hình thành từ những hành động nhỏ, những lựa chọn giản dị nhưng đúng đắn trong cuộc sống hằng ngày.

         Khép lại cuốn sách, điều còn đọng lại không chỉ là những thông tin về một nhân vật lịch sử, mà là một cảm xúc sâu lắng về một con người đã sống trọn vẹn với lý tưởng của mình. Hình ảnh Võ Nguyên Giáp hiện lên không phải như một biểu tượng xa vời, mà như một tấm gương gần gũi, có thể soi chiếu vào chính mỗi chúng ta. Trong một thế giới luôn biến động, những giá trị như trung thực, trách nhiệm, nhân ái và khiêm tốn vẫn luôn là những điểm tựa vững chắc, và cuốn sách đã góp phần nhắc nhớ, khơi dậy và lan tỏa những giá trị ấy một cách nhẹ nhàng nhưng sâu sắc.

         Có thể nói, “Võ Nguyên Giáp - Mẫu mực ‘Tư cách một người cách mệnh’” không chỉ là một cuốn sách để đọc, mà còn là một cuốn sách để suy ngẫm và để sống cùng. Nó không khép lại khi trang cuối cùng được lật qua, mà tiếp tục mở ra trong nhận thức và hành động của người đọc. Và chính ở điểm đó, giá trị của cuốn sách được khẳng định một cách bền vững, như một nhịp cầu nối giữa quá khứ và hiện tại, giữa những gì đã qua và những gì đang tiếp diễn trong đời sống hôm nay./.