HỒ CHÍ MINH – MỘT CON NGƯỜI, MỘT DÂN TỘC, MỘT THỜI ĐẠI, MỘT SỰ NGHIỆP
Nguyễn Hòa
Trong kho tàng những tác phẩm viết về Hồ Chí Minh, cuốn “Hồ Chí Minh - Một con người, một dân tộc, một thời đại, một sự nghiệp” do Nhà xuất bản Chính trị quốc gia Sự thật xuất bản là một công trình giàu giá trị lịch sử, chính trị và nhân văn. Cuốn sách không chỉ tái hiện cuộc đời hoạt động cách mạng của Chủ tịch Hồ Chí Minh mà còn giúp người đọc hiểu sâu sắc hơn về tư tưởng, đạo đức, phong cách cùng những cống hiến to lớn của Người đối với dân tộc Việt Nam cũng như phong trào đấu tranh vì hòa bình, độc lập dân tộc trên thế giới. Nhân dịp kỷ niệm 136 năm Ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh (19/5/1890 – 19/5/2026), việc giới thiệu cuốn sách này góp phần lan tỏa sâu rộng việc học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh trong đời sống hôm nay.
Ngay từ nhan đề, tác phẩm đã gợi mở tầm vóc và ảnh hưởng sâu rộng của Hồ Chí Minh đối với dân tộc và thời đại. “Một con người” là nói đến nhân cách, trí tuệ, tâm hồn và phẩm chất đạo đức cao đẹp của Người. “Một dân tộc” thể hiện mối quan hệ gắn bó máu thịt giữa cuộc đời Hồ Chí Minh với lịch sử đấu tranh của dân tộc Việt Nam. “Một thời đại” khẳng định vai trò và ảnh hưởng to lớn của Người đối với phong trào giải phóng dân tộc trên thế giới trong thế kỷ XX. “Một sự nghiệp” chính là sự nghiệp cách mạng vẻ vang mà Hồ Chí Minh đã dành trọn đời để phụng sự Tổ quốc và nhân dân.
Cuốn sách được triển khai theo nhiều nội dung lớn, từ hành trình tìm đường cứu nước, tư tưởng cách mạng đến những giá trị trường tồn của di sản Hồ Chí Minh trong đời sống hôm nay. Qua từng phần, người đọc không chỉ hiểu thêm về một lãnh tụ cách mạng mà còn cảm nhận rõ vẻ đẹp nhân cách của một con người suốt đời vì dân, vì nước.
Mở đầu tác phẩm là nội dung “Hồ Chí Minh, cuộc gặp gỡ lịch sử”, đưa người đọc trở về bối cảnh lịch sử cuối thế kỷ XIX đầu thế kỷ XX - giai đoạn đất nước chìm trong đêm dài nô lệ dưới ách thống trị của thực dân Pháp. Trong hoàn cảnh ấy, nhiều phong trào yêu nước diễn ra sôi nổi nhưng đều lần lượt thất bại vì chưa tìm được con đường cứu nước đúng đắn. Chính từ thực tiễn đau thương của dân tộc, mang theo tình yêu quê hương đất nước, khát vọng cháy bỏng giành lại độc lập cho dân tộc, người thanh niên Nguyễn Tất Thành ra đi tìm đường cứu nước. Hành trình bôn ba qua nhiều quốc gia đã giúp Người tiếp xúc với nhiều nền văn hóa, nhiều học thuyết tiến bộ và phong trào cách mạng trên thế giới. Sau nhiều năm tìm tòi, khảo nghiệm, Hồ Chí Minh đã đến với chủ nghĩa Mác - Lênin và tìm ra con đường giải phóng dân tộc đúng đắn. Đó là cuộc gặp gỡ lịch sử giữa chủ nghĩa yêu nước Việt Nam với chủ nghĩa Mác - Lênin, mở ra bước ngoặt vĩ đại cho cách mạng Việt Nam. Từ đây, Hồ Chí Minh khẳng định con đường cứu nước đúng đắn là con đường cách mạng vô sản, độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội. Những trang viết trong nội dung này giúp người đọc cảm nhận rõ tầm nhìn thời đại, trí tuệ sắc sảo và bản lĩnh phi thường của Hồ Chí Minh - Người đã tìm ra con đường cứu nước đúng đắn cho dân tộc Việt Nam.
Tiếp nối mạch nội dung ấy, phần II “Hồ Chí Minh, lý luận và hành động” tập trung làm rõ tư tưởng cách mạng và phương pháp hoạt động của Hồ Chí Minh. Những luận điểm được trình bày ở đây khẳng định Hồ Chí Minh không chỉ là một nhà hoạt động thực tiễn kiệt xuất mà còn là một nhà tư tưởng lớn của cách mạng Việt Nam. Trong nội dung “Luận điểm về cách mạng”, đã nhấn mạnh tư tưởng cốt lõi của Hồ Chí Minh là độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội. Theo Người, độc lập dân tộc phải đi đôi với tự do, hạnh phúc của nhân dân; cách mạng phải xuất phát từ lợi ích của nhân dân và dựa vào sức mạnh của nhân dân để giành thắng lợi.Hồ Chí Minh luôn coi đại đoàn kết dân tộc là nguồn sức mạnh vô địch của cách mạng Việt Nam. Người chủ trương tập hợp mọi tầng lớp nhân dân, không phân biệt giai cấp, tôn giáo hay dân tộc để cùng hướng tới mục tiêu chung là độc lập cho đất nước và hạnh phúc cho nhân dân. Không chỉ dừng lại ở lý luận, Hồ Chí Minh còn là hiện thân sinh động của tinh thần “nói đi đôi với làm”. Từ việc sáng lập Đảng Cộng sản Việt Nam, lãnh đạo nhân dân đấu tranh giành chính quyền đến công cuộc xây dựng đất nước sau Cách mạng Tháng Tám năm 1945, ở đâu cũng thể hiện rõ phong cách làm việc khoa học, sâu sát thực tiễn và luôn đặt lợi ích của nhân dân lên hàng đầu.
Trong nội dung viết về “Luận điểm về Đảng”, cuốn sách nhấn mạnh tư tưởng của Hồ Chí Minh về vai trò của Đảng đối với sự nghiệp cách mạng. Người khẳng định Đảng là nhân tố quyết định thắng lợi của cách mạng, đồng thời yêu cầu Đảng phải thường xuyên tự đổi mới, tự chỉnh đốn để xứng đáng với niềm tin của nhân dân. Hồ Chí Minh đặc biệt coi trọng đạo đức cách mạng của cán bộ, đảng viên. Người luôn nhắc nhở cán bộ phải cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư; phải đặt lợi ích của Tổ quốc và nhân dân lên trên lợi ích cá nhân. Những tư tưởng ấy đến nay vẫn còn nguyên giá trị thời sự trong công tác xây dựng Đảng và hệ thống chính trị.
Tiếp nối những nội dung về tư tưởng và phương pháp cách mạng của Hồ Chí Minh, cuốn sách dành nhiều trang viết sâu sắc để làm nổi bật tầm vóc sự nghiệp cách mạng cũng như những giá trị trường tồn mà Người để lại cho dân tộc Việt Nam và nhân loại tiến bộ. Nội dung “Hồ Chí Minh - Sự nghiệp” được xem là phần trọng tâm của tác phẩm, giúp người đọc thấy rõ vai trò đặc biệt của Hồ Chí Minh trong tiến trình lịch sử dân tộc thế kỷ XX. Cuốn sách cho thấy xuyên suốt sự nghiệp cách mạng của Hồ Chí Minh là mục tiêu giành độc lập cho dân tộc gắn với việc xây dựng một xã hội tốt đẹp, nơi nhân dân được sống trong tự do và hạnh phúc. Đối với Người, độc lập dân tộc không chỉ là giành lại chủ quyền cho đất nước mà còn phải đem lại tự do, ấm no và hạnh phúc cho nhân dân. Chính vì vậy, Hồ Chí Minh luôn dành trọn cuộc đời mình cho mục tiêu giải phóng dân tộc, giải phóng giai cấp và giải phóng con người. Những tư tưởng ấy không chỉ có ý nghĩa đối với cách mạng Việt Nam mà còn trở thành nguồn cảm hứng đối với nhiều dân tộc đang đấu tranh giành độc lập trên thế giới.
Tác phẩm cũng làm rõ sự vận dụng sáng tạo chủ nghĩa Mác - Lênin của Hồ Chí Minh vào điều kiện cụ thể của Việt Nam. Người không tiếp thu lý luận một cách giáo điều mà luôn xuất phát từ thực tiễn của dân tộc để đề ra đường lối cách mạng phù hợp. Hồ Chí Minh hiểu sâu sắc truyền thống yêu nước, tinh thần đoàn kết và ý chí quật cường của nhân dân Việt Nam, từ đó kết hợp nhuần nhuyễn giữa sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại để đưa cách mạng Việt Nam đi đến thắng lợi. Chính sự sáng tạo ấy đã làm nên những thành tựu vĩ đại của dân tộc trong thế kỷ XX, từ thắng lợicủa Cách mạng Tháng Tám năm 1945 đến các cuộc kháng chiến bảo vệ nền độc lập dân tộc và thống nhất đất nước.
Một nội dung đặc biệt nổi bật trong cuốn sách là phần viết về “Thời đại Hồ Chí Minh với những giá trị tư tưởng và tinh thần mới”. Qua những phân tích sâu sắc, tác phẩm khẳng định Hồ Chí Minh không chỉ là lãnh tụ của dân tộc Việt Nam mà còn là biểu tượng của khát vọng hòa bình, độc lập dân tộc và tiến bộ xã hội trên toàn thế giới. Tư tưởng của Người vượt qua ranh giới quốc gia để trở thành giá trị chung của nhân loại tiến bộ. Đó là tư tưởng về quyền con người, về hòa bình, đoàn kết, hữu nghị giữa các dân tộc và tình yêu thương con người sâu sắc.
Không chỉ làm nổi bật tầm vóc tư tưởng của Hồ Chí Minh, cuốn sách còn khắc họa chân thực phong cách sống giản dị, gần gũi và giàu lòng nhân ái của Người. Dù giữ cương vị lãnh đạo cao nhất của đất nước, Hồ Chí Minh vẫn luôn sống thanh bạch, khiêm nhường và gắn bó với nhân dân. Điều khiến nhiều thế hệ bạn đọc xúc động khi đọc cuốn sách chính là những câu chuyện đời thường về Hồ Chí Minh. Người luôn dành sự quan tâm đặc biệt cho nhân dân lao động, cho thiếu niên nhi đồng, cho những người có hoàn cảnh khó khăn. Ở Hồ Chí Minh, tình yêu thương con người không chỉ là tư tưởng mà đã trở thành lẽ sống tự nhiên. Người nghiêm khắc với bản thân nhưng lại bao dung với mọi người, luôn tin vào những điều tốt đẹp và khả năng hướng thiện của con người. Chính điều đó đã tạo nên sức cảm hóa to lớn từ nhân cách Hồ Chí Minh.
Tiếp đó, tác phẩm còn dành nhiều trang viết để phân tích phong cách lãnh đạo của Hồ Chí Minh - phong cách của một người lãnh đạo gần dân, hiểu dân và luôn lắng nghe nhân dân. Hồ Chí Minh luôn coi nhân dân là gốc của cách mạng. Người từng căn dặn: việc gì có lợi cho dân thì hết sức làm, việc gì có hại cho dân thì hết sức tránh. Những lời dạy giản dị ấy đến hôm nay vẫn mang giá trị sâu sắc trong công cuộc xây dựng Nhà nước của dân, do dân và vì dân.
Ở nội dung “Cống hiến và di sản của Hồ Chí Minh”, cuốn sách khái quát những giá trị trường tồn mà Người để lại cho dân tộc và nhân loại. Hồ Chí Minh đã hiến dâng trọn đời mình cho sự nghiệp giải phóng dân tộc và giải phóng con người. Tên tuổi của Người gắn liền với những thắng lợi vĩ đại của cách mạng Việt Nam trong thế kỷ XX. Tuy nhiên, di sản Hồ Chí Minh không chỉ nằm ở những thắng lợi lịch sử mà còn ở hệ thống tư tưởng, đạo đức và phong cách sống có giá trị bền vững cho nhiều thế hệ hôm nay và mai sau.
Không chỉ giàu giá trị nội dung, cuốn sách còn gây ấn tượng bởi lối viết mạch lạc, giàu tính khái quát nhưng vẫn gần gũi, dễ tiếp cận. Các luận điểm được trình bày logic, kết hợp hài hòa giữa chiều sâu lý luận với những dẫn chứng thực tiễn sinh động. Điều đó giúp tác phẩm phù hợp với nhiều đối tượng bạn đọc, từ cán bộ, đảng viên, giáo viên, học sinh, sinh viên đến những người yêu thích tìm hiểu về lịch sử và tư tưởng Hồ Chí Minh. Có thể khẳng định rằng, “Hồ Chí Minh - Một con người, một dân tộc, một thời đại, một sự nghiệp” là một công trình giàu giá trị lịch sử, chính trị và nhân văn. Tác phẩm không chỉ góp phần giúp bạn đọc hiểu sâu sắc hơn về Chủ tịch Hồ Chí Minh mà còn lan tỏa những giá trị tốt đẹp của tư tưởng, đạo đức và phong cách Hồ Chí Minh trong đời sống hiện đại. Khép lại từng trang sách, dư âm còn đọng lại trong lòng người đọc không chỉ là sự cảm phục trước tầm vóc của một vị lãnh tụ thiên tài mà còn là niềm xúc động trước nhân cách lớn lao của một con người đã dành trọn đời mình cho độc lập dân tộc và hạnh phúc của nhân dân. Và cũng chính từ những giá trị bền vững ấy, tư tưởng Hồ Chí Minh sẽ mãi là ngọn đuốc soi đường cho các thế hệ Việt Nam hôm nay và mai sau trên hành trình xây dựng đất nước giàu mạnh, văn minh và phát triển bền vững.
Nhân dịp kỷ niệm 136 năm Ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh (19/5/1890 - 19/5/2026), việc tìm đọc những cuốn sách viết về Bác càng trở nên ý nghĩa hơn bao giờ hết. Qua từng trang sách, người đọc không chỉ hiểu thêm về cuộc đời hoạt động cách mạng của Hồ Chí Minh mà còn thêm kính yêu, tự hào về vị lãnh tụ vĩ đại của dân tộc Việt Nam. Những giá trị về tư tưởng, đạo đức và phong cách Hồ Chí Minh vẫn luôn là nguồn động lực tinh thần to lớn, góp phần bồi dưỡng lý tưởng sống đẹp, lòng yêu nước và trách nhiệm đối với quê hương, đất nước cho mỗi người Việt Nam hôm nay.




